Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zastaw przysługuje Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w wyniku doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, a także z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
Rzeczy mogące być obciążone zastawem
Przedmiotem zastawu są wszystkie będące własnością podatnika oraz stanowiące współwłasność łączną podatnika i jego małżonka rzeczy ruchome oraz zbywalne prawa majątkowe, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 11 900 zł. Zastaw skarbowy dotyczyć może np. samochodu będącego własnością podatnika, czy też przedmiotów gospodarstwa domowego, ale tylko tych o pojedyńczej wartości powyżej 11 900 zł.
Limit liczony jest osobno dla każdej rzeczy lub prawa, na których zastaw skarbowy ma być ustalany.
Rzeczy nie mogące być obciążone zastawem
Zastawu skarbowego nie można ustanowić na majątku, który nie podlega egzekucji, a także majątku, który może stanowić przedmiot hipoteki. Przedmiotem zastawu nie może być zatem nieruchomość podatnika, co nie znaczy, że zobowiązania podatkowe nie mogą być zabezpieczane na nieruchomościach. W tym zakresie należy stosować przepisy o hipotece przymusowej.
Czy można wykreślić zastaw skarbowy?
Zastaw skarbowy jest skuteczny wobec każdorazowego właściciela przedmiotu zastawu. Ten, kto kupi np. samochód obciążony zastawem skarbowym, nie może domagać się wykreślenia wpisu z rejestru zastawów. Zastaw wygaśnie, gdy uregulowanie zostanie zobowiązanie podatkowe lub przedmiot zastawu zostanie w trybie egzekucyjnym sprzedany.
Wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych jest możliwe, jeśli w dniu ustanowienia zastawu rzecz lub prawo nim obciążone nie stanowiły własności podatnika(płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe) - mówi o tym art. 42a par. 1 Ordynacji podatkowej. Osoba posiadająca prawo własności winna złożyć w ciągu 7 dni od dnia, w którym dowiedziała się o ustanowieniu zastawu - wniosek o wykreślenie wpisu.


