Pracodawca budżetowy
Pracodawcy budżetowi, bez względu na stan zatrudnienia są zobowiązani posiadać zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.
Pracodawca pozabudżetowy:
Pracodawcy pozabudżetowi mogą zrezygnować z tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych(Dz.U. Z 1996 r. nr 70, poz.335 ze zm - ustawa o ZFŚS).
1)Pracodawca o stanie zatrudnienia poniżej 20 pracowników:
- Nie jest zobowiązany do wydawania regulaminu wynagradzania.
- Nie występuje obowiazek konsultacji rezygnacji z Funduszu lub wypłaty świadczenia urlopowego z przedstawicielami strony pracowniczej.
- Jeśli nie chce tworzyć ZFŚS, bądz nie chce wypłacać świadczenia urlopowego, musi o tym poinformować pracowników w ciągu pierwszego miesiąca roku kalendarzowego(art. 3 ust. 3a ustawy o ZFŚS). Jest to decyzja dotycząca danego roku kalendarzowego.
- Chcąc przedłużyć swoją decyzję, musi powtórzyć informację w styczniu w następnym roku kalendarzowym.
2)Pracodawca o stanie zatrudnienia co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty na dzień 1 stycznia danego roku:(art. 4 ust. 3 ustawy o ZFŚS)
Ma możliwość obniżenia kwoty odpisu lub odstąpienia tworzenia funduszu np. w razie trudności finansowych.
- Postanowienie o rezygnacji musi wprowadzić do obowiązującego w zakładzie prawa zakładowego – układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania. Mówi o tym art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ZFŚS.
- Rezygnacja może nastąpić w dowolnym terminie. Do chwili rezygnacji z ZFŚS ma obowiązek odprowadzać odpis na Fundusz.
Pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty mogą zdecydować o nietworzeniu funduszu na określony czas bądź bezterminowo lub zdecydować o zmianie wskaźnika odpisu na niższy, dokonując modyfikacji w przepisach wewnątrzzakładowych - w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania. Pracodawca nie może jednak podjąć takich decyzji jednostronnie. Zmieniając układ zbiorowy czy regulamin wynagradzania musi uzyskać zgodę zakładowej organizacji związkowej, jeśli taka działa w firmie. W przypadku braku związków zawodowych pracodawca posiadający regulamin wynagradzania musi uzyskać pisemną akceptację przedstawiciela załogi. W przeciwnym razie decyzja o odstąpieniu od tworzenia funduszu czy o zmniejszeniu odpisów nie będzie mogła wejść w życie.
3)Pracodawca na dzień 1 stycznia nie posiada 20 etatów,ale ztrudnia osobowo co najmniej 20 pracowników:
- Tryb rezygnacji z ZFŚS określa art. 3 ust. 3b ustawy o ZfŚS.Przedsiębiorcy postanowienie o rezygnacji z funduszu wpisują do regulaminu wynagradzania.
- Może również zrezygnować z wypłaty świadczenia urlopowego.


